Πώς εκτιμούν οι αναλυτές τη στροφή της Ινδίας στο Ιράν για πετρέλαιο και φυσικό αέριο

Money Review   Δευτέρα 6/04/2026

Οι διαταραχές στον εφοδιασμό και οι αυξημένες τιμές ενέργειας που προκλήθηκαν από τον πόλεμο των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν ώθησαν την Ινδία να στραφεί στην Τεχεράνη για τον εφοδιασμό πετρελαίου και φυσικού αερίου, μετά από μια επταετή παύση.

Η κίνηση αυτή για την επανέναρξη των εισαγωγών ενέργειας από το Ιράν – οι πρώτες αγορές από το 2019, σύμφωνα με την εταιρεία ενεργειακών πληροφοριών Rystad Energy – είναι απίθανο να προκαλέσει άμεση οργή από την Ουάσινγκτον, αλλά οι αναλυτές λένε ότι υπογραμμίζει την προσπάθεια του Νέου Δελχί να εξισορροπήσει τις σχέσεις με την Τεχεράνη. Το Σάββατο, το Υπουργείο Πετρελαίου και Φυσικού Αερίου της Ινδίας δήλωσε ότι οι ινδικές εταιρείες διύλισης είχαν εξασφαλίσει προμήθειες αργού πετρελαίου από περισσότερες από 40 χώρες, συμπεριλαμβανομένου του Ιράν εξαιτίας των διαταραχών από την ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή. Το υπουργείο αρνήθηκε ότι οι εταιρείες διύλισης αντιμετώπισαν οποιαδήποτε εμπόδια πληρωμής για το ιρανικό αργό και ανέφερε ότι ένα πλοίο που μετέφερε 44.000 μετρικούς τόνους ιρανικού υγροποιημένου αερίου πετρελαίου (LPG) είχε αγκυροβολήσει σε λιμάνι της νότιας Ινδίας. «Πρόκειται για έναν μηχανισμό οικοδόμησης εμπιστοσύνης με την Τεχεράνη», δήλωσε στο CNBC ο Arpit Chaturvedi, σύμβουλος για τη Νότια Ασία στην Teneo, προσθέτοντας ότι οι αγορές ενέργειας λειτουργούν ως «ασφαλιστήριο συμβόλαιο», σηματοδοτώντας ότι η Ινδία δεν προτίθεται να πάρει θέση στη σύγκρουση. Σε αντάλλαγμα, η Ινδία «αναμένει συνεργασία από το Ιράν» για να εξασφαλίσει την ασφαλή διέλευση των πλοίων της μέσω των Στενών του Ορμούζ στο μέλλον, όπως είπε.

Η Ινδία, ο τρίτος μεγαλύτερος εισαγωγέας πετρελαίου στον κόσμο και ο δεύτερος μεγαλύτερος καταναλωτής LPG, εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις προμήθειες που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ. Περίπου το 50% του αργού πετρελαίου της και το μεγαλύτερο μέρος του υγραερίου της – το κύριο καύσιμο μαγειρικής για νοικοκυριά και εμπορικές επιχειρήσεις – διέρχεται από αυτή τη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό.  «Η Ινδία αγοράζει πετρέλαιο από το Ιράν μετά από μια εξαίρεση που χορήγησαν οι ΗΠΑ, η οποία επιτρέπει την αγορά ιρανικού αργού», δήλωσε ο Amitendu Palit, ανώτερος ερευνητής και επικεφαλής έρευνας στο Ινστιτούτο Νοτιοασιατικών Σπουδών. Πρόσθεσε ότι οι μελλοντικές εισαγωγές θα εξαρτηθούν από το αν θα επανέλθουν οι κυρώσεις στο ιρανικό πετρέλαιο και από το πώς θα εξελιχθεί η γεωπολιτική κατάσταση στην περιοχή.

Εύθραυστη ισορροπία

Παρά τους μακροχρόνιους δεσμούς της Ινδίας με την Τεχεράνη, υπάρχει μια κυριαρχούσα αντίληψη ότι το Νέο Δελχί κλίνει προς την Ουάσιγκτον από την αρχή της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.  Εν τω μεταξύ, 17 πλοία υπό ινδική σημαία περιμένουν να περάσουν με ασφάλεια από τα Στενά, ενώ επτά έχουν διασχίσει τη διαδρομή τις τελευταίες εβδομάδες μετά από διπλωματικές επαφές με την Τεχεράνη. Η κίνηση αυτή υποδηλώνει ότι η Ινδία θέτει σαφή όρια στη σύμπραξή της με τις ΗΠΑ, σύμφωνα με τους αναλυτές. «Η υπόθεση ότι οι ΗΠΑ είναι ένας αξιόπιστος εταίρος σε στιγμές κρίσης έχει δοκιμαστεί επανειλημμένα», δήλωσε η Reema Bhattacharya, επικεφαλής της έρευνας για την Ασία στη Verisk Maplecroft, προσθέτοντας ότι η Ινδία είναι πιθανό να διαφοροποιήσει τις συνεργασίες της ώστε να διαρκέσουν πέρα από την τρέχουσα σύγκρουση. Την περασμένη εβδομάδα, ο Αμερικανός πρόεδρος Donald Trump προέτρεψε τις χώρες που εξαρτώνται από τις ροές ενέργειας μέσω των Στενών του Ορμούζ να ενταχθούν σε μια ναυτική συμμαχία υπό την ηγεσία των ΗΠΑ για την προστασία της ναυτιλίας στη θαλάσσια οδό, λέγοντας ότι πρέπει να «την αρπάξουν και να την εκτιμήσουν», ενώ δεσμεύτηκε για την υποστήριξη των ΗΠΑ. «Η Ινδία επέλεξε να διαπραγματευτεί διμερώς με το Ιράν για την εξασφάλιση ασφαλούς διέλευσης, αντί να ενταχθεί στη ναυτική συμμαχία που πρότεινε η Ουάσιγκτον, μια σκόπιμη κίνηση αποστασιοποίησης», δήλωσε η Bhattacharya. Αυτό αντανακλά τον ενεργειακό ρεαλισμό της Ινδίας και την απροθυμία της να εμπλακεί δημοσίως σε μια σύγκρουση που δεν επέλεξε η ίδια. 

Η ισορροπία αυτή έρχεται μετά την επιβολή, πέρυσι, από την κυβέρνηση Trump πρόσθετου δασμού 25% στις ινδικές εξαγωγές και την κατηγορία προς το Νέο Δελχί ότι χρηματοδοτεί τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία εισάγοντας φθηνό αργό πετρέλαιο από τη Μόσχα. Για να εξασφαλίσει εμπορική συμφωνία με την Ουάσιγκτον, η Ινδία μείωσε τις εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου και αύξησε τις αγορές από τη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, το ξέσπασμα του πολέμου διέκοψε αυτές τις προμήθειες, αναγκάζοντας την Ινδία να επιστρέψει στο ρωσικό αργό πετρέλαιο εν μέσω στενότητας στις παγκόσμιες αγορές και αυξανόμενων τιμών καυσίμων.  Η μέση τιμή του καλαθιού ινδικού αργού πετρελαίου αυξήθηκε από 69 δολάρια ανά βαρέλι τον Φεβρουάριο του 2026 σε 113 δολάρια ανά βαρέλι τον Μάρτιο, λόγω της «απότομης αύξησης του κόστους προμήθειας», όπως δήλωσε ο Pankaj Srivastava, ανώτερος αντιπρόεδρος της Rystad Energy.