Μoney Ρeview, Τρίτη 22/09/2026
Μια συνηθισμένη σκηνή σε συγκρότημα κατοικιών ένα απόγευμα Σαββάτου στη Σεούλ, είναι να πηγαίνει ο ιδιώτης στο σημείο της μονάδας διάθεσης απορριμμάτων τροφίμων των διαμερισμέτων,
να αγγίζει με την κάρτα του τον σαρωτή και μόλις ανοίξει το καπάκι, να ρίχνει μέσα για παράδειγμα κλαδέματα, υπολείμματα ρυζιού και φλούδες φρούτων. Στη συνέχεια το βάρος των υπολειμμάτων εμφανίζεται και η χρέωση προστίθεται στον λογαριασμό του νοικοκυριού του.
Η συναλλαγή αυτή διαρκεί λιγότερο από ένα λεπτό. Όμως πίσω από αυτήν κρύβεται ένα από τα πιο φιλόδοξα πειράματα διαχείρισης αποβλήτων στον κόσμο.
Η Νότια Κορέα έχει προχωρήσει περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη χώρα στη δέσμευσή της να λύσει το πρόβλημα των οικιακών απορριμμάτων τροφίμων. Ειδικότερα, η χώρα έχει μειώσει τα οικιακά απορρίμματα τροφίμων που καταλήγουν σε χώρους υγειονομικής ταφής από 97% σε σχεδόν μηδέν.
Σήμερα, η Νέα Υόρκη, που αντιμετωπίζει σε μεγάλο βαθμό το πρόβλημα, κάνει τα πρώτα της βήματα προς την κατεύθυνση της αναπαραγωγής αυτής της επιτυχίας. Αρκεί να σκεφτεί κανείς ότι στις ΗΠΑ, μια τετραμελής οικογένεια σπαταλά περίπου 56 δολάρια την εβδομάδα σε απορριφθέντα τρόφιμα ενώ σε παγκόσμιο επίπεδο, περισσότερα από ένα δισεκατομμύριο τόνοι τροφίμων σπαταλούνται κάθε χρόνο, αποτελώντας το 10% των παγκόσμιων εκπομπών που συμβάλλουν στην υπερθέρμανση του πλανήτη.
Το παράδειγμα της Νότιας Κορέας
Η απάντηση της Νότιας Κορέας ήρθε μετά από μια κρίση αποβλήτων που προκλήθηκε από την ταχεία αστικοποίηση του 20ού αιώνα. Προέκυψαν πολλά προβλήματα με τις χωματερές και την αποχέτευση, καθώς τα υπολείμματα τροφίμων απορρίπτονταν μαζί με τα γενικά απορρίμματα. Το ποσοστό ανακύκλωσης των υπολειμμάτων τροφίμων της Νότιας Κορέας αυξήθηκε από μόλις 2,6% το 1996 σε σχεδόν 97% το 2023.
Μία από τις πιο ορατές αλλαγές για τους κατοίκους ήταν οι έξυπνοι κάδοι για τα εβδομαδιαία απορρίμματα, οι οποίοι είναι εξοπλισμένοι με σαρωτές RFID (αναγνώριση ραδιοσυχνοτήτων). Τα στοιχεία της κυβέρνησης για το 2025 δείχνουν ότι 151.934 έξυπνοι κάδοι βρίσκονται σε χρήση σε ολόκληρη τη χώρα, εξυπηρετώντας πάνω από 8,61 εκατομμύρια νοικοκυριά.
Με τη μέθοδο αυτή, όχι μόνο μειώνονται οι εκπομπές από τα οικιακά τρόφιμα που καταλήγουν σε χώρους υγειονομικής ταφής, αλλά αυτά τα απορρίμματα μπορούν να γίνουν πηγή ενέργειας και να μειώσουν την ανάγκη για ορυκτά καύσιμα, καθώς καταλήγουν σε μονάδα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Το 2024, η κυβέρνηση έθεσε ως στόχο την αντικατάσταση ορυκτών καυσίμων αξίας περίπου 230 δισεκατομμυρίων κορεατικών γουόν (170 εκατ. δολάρια) έως το 2026.
Παράλληλα, η μέθοδος αυτή, αποτελεί μια πιο φιλική προς το κλίμα λύση σε σχέση με την ταφή σε χώρους υγειονομικής ταφής. Όταν τα οργανικά απόβλητα θάβονται σε χώρους υγειονομικής ταφής, αποσυντίθενται χωρίς οξυγόνο και εκλύουν μεθάνιο, ένα αέριο του θερμοκηπίου που έχει πάνω από 80 φορές μεγαλύτερη ικανότητα παγίδευσης θερμότητας από το διοξείδιο του άνθρακα σε μια περίοδο 20 ετών. Όταν τα απορρίμματα τροφίμων μεταφέρονται σε έναν βιοαντιδραστήρα, αυτό το μεθάνιο μπορεί να συλλεχθεί και να καεί ως καύσιμο. Ως αποτέλεσμα, παράγεται διοξείδιο του άνθρακα που συμβάλλει στην υπερθέρμανση του κλίματος, αλλά αποτρέπεται η απελευθέρωση του ισχυρού μεθανίου στην ατμόσφαιρα.
Το Κέντρο Βιοενέργειας Daejeon στην κεντρική Νότια Κορέα ανακυκλώνει το 70-75% των απορριμμάτων που δέχεται, μετατρέποντάς τα σε ενέργεια. Παράγει αρκετή ηλεκτρική ενέργεια για να καλύψει τις καθημερινές ανάγκες περίπου 6.000 νοικοκυριών της Νότιας Κορέας, ενώ υπάρχουν περισσότερες από 340 παρόμοιες εγκαταστάσεις σε ολόκληρη τη Νότια Κορέα.
Οι προκλήσεις πάντως παραμένουν. Το κόστος λειτουργίας του συστήματος είναι σημαντικό. Παρά το γεγονός ότι τα τέλη των νοικοκυριών συνεισφέρουν στα έξοδα λειτουργίας, η κυβέρνηση δαπανά περισσότερα από 600 δισεκατομμύρια κορεατικά γουόν (430 εκατ. δολάρια) για τη διαχείριση των αστικών αποβλήτων, συμπεριλαμβανομένων των απορριμμάτων τροφίμων.
Νέας Υόρκη: Συμμόρφωση αλλά και αρουραίοι
Ο Δήμος της Νέας Υόρκης καθιέρωσε την υποχρεωτική διαλογή των απορριμμάτων τροφίμων για τους κατοίκους τον Οκτώβριο του 2024, αναφέροντας τη Νότια Κορέα ως πρότυπο. Οι κάτοικοι υποχρεούνται να διαχωρίζουν τα υπολείμματα τροφίμων σε ειδικό κάδο ή σε επισημασμένο δοχείο με ασφαλές καπάκι, το οποίο τοποθετείται στο πεζοδρόμιο για συλλογή μαζί με τα ανακυκλώσιμα. Το πρόγραμμα καλύπτει σχεδόν 3,4 εκατομμύρια νοικοκυριά, γεγονός που το καθιστά τη μεγαλύτερη πρωτοβουλία ανακύκλωσης οργανικών αποβλήτων στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ωστόσο, η τήρηση των κανόνων αποτελεί πρόκληση, καθώς πολλοί κάτοικοι δεν διαχωρίζουν με συνέπεια τα απορρίμματα τροφίμων και η υπηρεσία καθαριότητας έχει εκδώσει πάνω από 63.000 ειδοποιήσεις παράβασης σε νοικοκυριά που δεν συμμορφώθηκαν από την έναρξη του προγράμματος. Εκτός από το υποχρεωτικό πρόγραμμα κομποστοποίησης στην άκρη του δρόμου, η πόλη της Νέας Υόρκης έχει τοποθετήσει περισσότερους από 400 έξυπνους κάδους κομποστοποίησης στους πέντε δήμους, ώστε να καταστεί η διαδικασία πιο προσιτή. Σε αντίθεση με τους ειδικούς κάδους που συλλέγονται εβδομαδιαία από τα σπίτια, αυτοί οι κάδοι που λειτουργούν με ηλιακή ενέργεια είναι προσβάσιμοι όλο το 24ωρο μέσω εφαρμογής για κινητά και η χρήση τους είναι δωρεάν.
Οι κάδοι παρουσιάζουν όμως και πρακτικά προβλήματα, επειδή έχουν προσελκύσει πολλά τρωκτικά κοντά στα διαμερίσματα.
Το 2025, η Υπηρεσία Καθαριότητας της Νέας Υόρκης διαχειρίστηκε περίπου 140.000 τόνους οργανικών απορριμμάτων από κατοικίες της πόλης ή περίπου το 9% των περίπου 1,5 εκατομμυρίων τόνων που παράγονται ετησίως από τα νοικοκυριά. Πρόκειται για σημαντική αύξηση σε σχέση με τα προηγούμενα έτη, αλλά απέχει ακόμη πολύ από το 97% της Νότιας Κορέας.
Μετά τη συλλογή τους, τα οικιακά απορρίμματα τροφίμων μεταφέρονται σε έναν από τους δύο προορισμούς, ανάλογα με την περιοχή: Ένα μέρος κατευθύνεται προς τη Μονάδα Κομποστοποίησης του Στάτεν Άιλαντ για να μετατραπεί σε λίπασμα, ενώ το υπόλοιπο υποβάλλεται σε συν-αποσύνθεση με λάσπη λυμάτων στη Μονάδα Ανάκτησης Πόρων Λυμάτων του Νιούταουν Κρικ στο Μπρούκλιν, με σκοπό την παραγωγή βιοαερίου και βιοστερεών, στηρίζοντας την κυκλική οικονομία.
moneyreview.gr με πληροφορίες από BBC
