Ναυτεμπορική, Τρίτη, 8 Σεπτεμβρίου 2026
Ως ένα πολλά… υποσχόμενο πλαίσιο για τη συλλογική ασφάλεια στον Κόλπο, χαρακτήρισε η Ρωσία δια στόματος Λαβρόφ τη «Συμφωνία της Μέκκας».
Παράλληλα, εξέφρασε την άποψη ότι καλό θα ήταν να είναι μέσα και το Ιράν. Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών, Σεργκέι Λαβρόφ, αναφέρθηκε στη Συμφωνία μιλώντας σε φοιτητές και καθηγητές του Κρατικού Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων της Μόσχας (MGIMO), περιγράφοντας τη συμφωνία ως ένα πλαίσιο συλλογικής ασφάλειας και ως αμυντική συμμαχία και ότι οι συμμετέχοντες (Τουρκία, Σαουδική Αραβία, Πακιστάν) έχουν αφήσει ανοικτή την «πόρτα» και για άλλα κράτη συμπεριλαμβανομένων και ορισμένων που βρίσκονται εκτός της περιοχής του Κόλπου.
«Η Αίγυπτος αναφέρεται συχνά», είπε χαρακτηριστικά ο Λαβρόφ, προσθέτοντας ότι, εάν η Αλγερία έδειχνε ενδιαφέρον, «και αυτό θα είχε θετική επίδραση σε κάποιο στάδιο».
Και η Μόσχα είχε προτείνει «σχέδιο»
«Εάν οι χώρες που στηρίζουν το συγκεκριμένο πλαίσιο συμφωνούσαν στους όρους για τη συμμετοχή του Ιράν, αυτό θα αποτελούσε το πιο πρακτικό βήμα μέχρι σήμερα προς μια ευρύτερη αντίληψη για την ασφάλεια, την οποία η Μόσχα είχε προτείνει για πρώτη φορά πριν από περισσότερα από 20 χρόνια», όπως σημείωσε. Πριν από περίπου 20 χρόνια, η Ρωσία είχε προτείνει στα κράτη του Κόλπου, συμπεριλαμβανομένων των αραβικών μοναρχιών, και στο Ιράν να εξετάσουν το ενδεχόμενο διεξαγωγής μιας κοινής συνάντησης, με στόχο την ανάπτυξη ενός περιφερειακού πλαισίου ασφάλειας.
Στόχος ήταν να διευκολύνει τις συζητήσεις, ώστε οι κυβερνήσεις να μπορούν να θέτουν επί τάπητος τις αμοιβαίες διαφωνίες και τα παράπονά τους και να εργαστούν για τη λήψη μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης. Επιπλέον, είχε προτείνει τη συμμετοχή του Αραβικού Συνδέσμου, του Οργανισμού Ισλαμικής Συνεργασίας (OIC) και των πέντε μόνιμων μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, προκειμένου να διευκολυνθεί η διαδικασία.
Η αναφορά σε ΗΠΑ-Ισραήλ και η αποχή της Μόσχας
Για τη Ρωσία και τον Λαβρόφ η κατάσταση άλλαξε μετά την από κοινού κοινής στρατιωτική επιχείρηση των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ, εναντίον του Ιράν. Όπως σημείωσε ότι τα χρόνια που προηγήθηκαν της επιχείρησης, το Ιράν και η Σαουδική Αραβία είχαν αποκαταστήσει τις διπλωματικές τους σχέσεις μέσω μιας πρωτοβουλίας που μεσολάβησε από την Κίνα και την οποία είχε υποστηρίξει ενεργά η Ρωσία.
Η προσέγγιση αυτή είχε σηματοδοτήσει μια σημαντική αποκλιμάκωση στις σχέσεις των δύο περιφερειακών αντιπάλων, ύστερα από χρόνια αποξένωσης. Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι η Ρωσία δεν σκοπεύει να επιδιώξει ηγετικό ρόλο στη διαμόρφωση αντίστοιχης διαδικασίας στο μέλλον. Πάντως η Μόσχα δεν διαθέτει τη στρατιωτική παρουσία των Ηνωμένων Πολιτειών, ώστε να λειτουργήσει ως αποκλειστικός εγγυητής της ασφάλειας του Κόλπου, ακόμη και εάν το ήθελε.
Αυτό που θα μπορούσε ίσως να κάνει, είναι να επηρεάσει το περιβάλλον μέσα στο οποίο διαμορφώνονται οι περιφερειακές ισορροπίες. Το πραγματικό κλειδί, ωστόσο, είναι το Ιράν. Εάν η Τεχεράνη ενταχθεί στη συμφωνία, η λογική της θα αλλάξει ουσιαστικά. Η Σαουδική Αραβία και το Ιράν, δύο χώρες που επί χρόνια θεωρούνταν βασικοί περιφερειακοί ανταγωνιστές, θα βρεθούν μέσα στο ίδιο πλαίσιο ασφαλείας. Αυτό θα έχει, σε κάθε περίπτωση σημαντικές συνέπειες για τη σταθερότητα του Κόλπου, και όχι μόνο θετικές.
