Την ώρα που οι επιχειρήσεις στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ πιέζουν για την αύξηση της παραγωγικότητας των εργαζομένων τους, τόσο μέσω της χρήσης τεχνητής νοημοσύνης όσο και με την επιστροφή τους στα γραφεία, οι ιαπωνικές εταιρείες πληρώνουν αθόρυβα χιλιάδες υπαλλήλους για να κάθονται πλάι σε ένα παράθυρο χωρίς να κάνουν το παραμικρό. Τους λένε «madogiwazoku» και είναι εργαζόμενοι μεγαλύτερης ηλικίας, συχνά χαμηλής απόδοσης ή χωρίς αντικείμενο, στους οποίους ανατίθενται γραφεία κοντά στο παράθυρο, όπου έχουν να κάνουν ελάχιστη έως καθόλου δουλειά.
Αυτοί οι «εργαζόμενοι στο παράθυρο» ανήκουν κυρίως στην Generation X και τη γενιά των Boomers. Είναι συνήθως άνδρες γύρω στα 60, που προσελήφθησαν με την υπόσχεση της ισόβιας απασχόλησης «shushin koyo» και ένα σύστημα αμοιβών που στηρίζεται στα χρόνια προϋπηρεσίας. Αντί να καθοδηγούν ομάδες ή να κλείνουν συμφωνίες, περνούν τις μέρες τους απαντώντας σε 1-2 emails, πηγαινοφέρνοντας μερικά έγγραφα και ταξινομώντας χαρτιά. Απολαμβάνουν μεν άνετους μισθούς, αλλά μένουν μακριά από οποιαδήποτε πραγματική ευθύνη. Για την Ιαπωνία, το φαινόμενο δεν είναι κάτι νέο, όμως σε μία εποχή που οι CEOs στη Δύση πιέζουν για παραγωγικότητα, οι «madogiwazoku» τραβούν όλο και περισσότερο την προσοχή στο διαδίκτυο. «Ο Trump λέει: ‘Απολύεσαι’, αλλά στην Ιαπωνία, αν κάποιος δεν κάνει καλή δουλειά, τον βάζουμε κοντά στο παράθυρο, τον αφήνουμε να συμπληρώνει χαρτιά. Αυτούς τους ανθρώπους που λέμε madogiwazoku», εξηγεί ένας 74χρονος Ιάπωνας influencer στο TikTok, θυμίζοντας το παλιό reality του σημερινού Αμερικανού προέδρου. Όπως εξηγεί, αυτοί οι εργαζόμενοι δεν προκαλούν προβλήματα στα γραφεία. Είναι συχνά πιστοί εργαζόμενοι, που δεν πυροδοτούν εντάσεις και αντιπαραθέσεις, αλλά απλώς έχουν ξεπεραστεί από την αλλαγή τεχνολογίας ή στρατηγικής. Αντί να τους διώξουν, οι εργοδότες τους βάζουν ήσυχα στο περιθώριο. «Δεν είναι επιθετικοί άνθρωποι, έτσι απλά τους αφήνουμε να δουλέψουν, και δεν παραπονιούνται, και είναι ευχαριστημένοι με αυτό, και εργάζονται για την εταιρεία για μεγάλο χρονικό διάστημα». Κάπως έτσι, η Ιαπωνία έχει ένα από τα υψηλότερα ποσοστά απασχόλησης ηλικιωμένων στον ανεπτυγμένο κόσμο, καθώς πάνω από το ένα τέταρτο των ατόμων ηλικίας 65 ετών και άνω εξακολουθούσαν να εργάζονται το 2022. Το αντίστοιχο μερίδιο είναι κάτω από ένας στους πέντε στις ΗΠΑ και μόλις ένας στους 10 στο Ηνωμένο Βασίλειο. Έρευνες δείχνουν ότι περίπου το 80% των Ιαπώνων εργαζομένων θέλουν να συνεχίσουν να δουλεύουν μετά τη συνταξιοδότηση, με περίπου το 70% να προτιμά να μείνει στην τρέχουσα δουλειά του. Σύμφωνα με μία έρευνα, περίπου οι μισές ιαπωνικές εταιρείες έχουν έναν «γέρο που δεν κάνει τίποτα», σημειώνει το Fortune. Όταν νεότεροι εργαζόμενοι ρωτήθηκαν τι πραγματικά κάνουν οι «madogiwazoku» στο γραφείο τους όλη την ημέρα, οι συχνότερες απαντήσεις ήταν πολλά διαλείμματα για τσιγάρο και φαγητό, άσκοπες συζητήσεις, χαζεύουν στο ίντερνετ ή κοιτάζουν το κενό. Όμως ακόμη και στην Ιαπωνία, όπου ο σεβασμός για τους πρεσβυτέρους είναι βαθιά ενσωματωμένος στην τοπική κουλτούρα, οι Gen Z και millennial εργαζόμενοι χάνουν την υπομονή τους. Εννέα στους 10 ερωτηθέντες είπαν ότι ο «γέρος που δεν εργάζεται» της εταιρείας τους έχει αρνητικό αντίκτυπο στον εργασιακό χώρο, καθώς ευθύνεται για πτώση του ηθικού (59,7%), αύξηση του φόρτου εργασίας όλων των άλλων (49%) και επιβάρυνση του κόστους εργασίας (35,3%). Ωστόσο, η πρακτική έχει ένα θετικό στοιχείο. Οι εργαζόμενοι στο παράθυρο λειτουργούν καθησυχαστικά για τους άλλους υπαλλήλους, μετριάζοντας το άγχος και τον φόβο της απόλυσης και επιδρώντας θετικά στην ψυχολογία των υπαλλήλων.