Money Review, Παρασκευή 4/09/2026
Η Βενεζουέλα εξελίσσεται σε σημαντικό πεδίο δοκιμής για τις φιλοδοξίες του Donald Trump στο δυτικό ημισφαίριο και αναδεικνύεται σε μία ακόμη πιθανή πηγή αντιπαράθεσης με την Κίνα.
Αφού ανακοίνωσε σχέδια για την ανάληψη του ελέγχου περισσότερων από 65 δισ. βαρελιών αποδεδειγμένων αποθεμάτων αργού πετρελαίου της Βενεζουέλας, η κυβέρνηση Trump κατέστησε σαφές ότι αυτό ήταν μόνο η αρχή. Ακολουθεί μια εκστρατεία για την εκτόπιση της Κίνας και δυνάμεων όπως η Ρωσία, τις οποίες ο Λευκός Οίκος έχει χαρακτηρίσει «κακόβουλους ξένους παράγοντες», σε μια προσπάθεια να διασφαλιστεί ότι «η αμερικανική κυριαρχία στο ημισφαίριό μας δεν θα αμφισβητηθεί ποτέ ξανά».
Επόμενο στην ατζέντα της Ουάσινγκτον είναι μια προσπάθεια αναδιάρθρωσης του χρέους της Βενεζουέλας, το οποίο περιλαμβάνει δισεκατομμύρια δολάρια που οφείλονται στην Κίνα. Ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ Chris Wright δήλωσε την Τετάρτη ότι το Πεκίνο δεν θα έχει καμία αξίωση επί των εσόδων από τη νέα παραγωγή πετρελαίου της Βενεζουέλας — διακόπτοντας έτσι ένα κανάλι μέσω του οποίου θα μπορούσαν να πραγματοποιούνται αποπληρωμές.
Οι ΗΠΑ έχουν παρουσιάσει την εκστρατεία τους ως το τελευταίο κεφάλαιο του «Δόγματος Donroe», το οποίο κατοχυρώνεται στην Εθνική Στρατηγική Ασφάλειας του Λευκού Οίκου και υποστηρίζει το μονομερές δικαίωμα των ΗΠΑ να εμποδίζουν ανταγωνιστικές δυνάμεις να αποκτούν την κυριότητα ή τον έλεγχο «στρατηγικά ζωτικής σημασίας περιουσιακών στοιχείων». Υπό αυτό το πλαίσιο, η ανάληψη των πετρελαϊκών κοιτασμάτων της Βενεζουέλας από κινεζικές εταιρείες αποτελεί γεωπολιτική ευκαιρία για την ευθυγράμμισή τους με τα συμφέροντα της Ουάσινγκτον.
Η Κίνα έχει μειώσει την έκθεσή της στη Βενεζουέλα τα τελευταία χρόνια και ο Trump πιθανότατα θα δυσκολευόταν να επαναλάβει αλλού την κλίμακα των ενεργειών του στη Βενεζουέλα. Αυτό σημαίνει ότι, για το Πεκίνο, οι επιπτώσεις είναι περισσότερο πολιτικές παρά οικονομικές.
Μια πιο παρεμβατική στάση των ΗΠΑ κινδυνεύει να συγκρουστεί με τα ευρύτερα συμφέροντα της Κίνας στη Νότια Αμερική, δήλωσε ο Christian Reyes, αναλυτής πολιτικού κινδύνου με έδρα το Πεκίνο, ο οποίος κατάγεται από τον Ισημερινό. «Η Βενεζουέλα δεν αποτελεί κατ’ ανάγκη προηγούμενο για άμεση απαλλοτρίωση, αλλά μπορεί να αποτελέσει προηγούμενο για εξαναγκαστικό αποκλεισμό», δήλωσε. «Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι ολοένα και περισσότερο διατεθειμένες να χαρακτηρίζουν τμήματα της οικονομικής σχέσης της περιοχής με την Κίνα ως ζήτημα ασφάλειας και να αξιοποιούν τη σημαντική επιρροή τους για να επιβάλλουν αυτές τις “κόκκινες γραμμές”».
Η αντίδραση της Κίνας μέχρι στιγμής είναι σχετικά συγκρατημένη. Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Guo Jiakun δήλωσε ότι τα νόμιμα δικαιώματα και συμφέροντα της Κίνας στη Βενεζουέλα «πρέπει να προστατευθούν», κατά τη διάρκεια τακτικής ενημέρωσης δημοσιογράφων στο Πεκίνο την Πέμπτη. «Η συνεργασία μεταξύ Κίνας και Βενεζουέλας προστατεύεται από το διεθνές δίκαιο», πρόσθεσε. «Δεν αφορά κανένα τρίτο μέρος».
Ενόψει της πρώτης κρατικής επίσκεψης του προέδρου Xi Jinping στις ΗΠΑ εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία, η οποία θα πραγματοποιηθεί αυτόν τον μήνα, αξιωματούχοι των μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου επιδιώκουν να αποφύγουν σοβαρές συγκρούσεις, ακόμη και καθώς διαφωνούν σε ζητήματα από τις εμπορικές ανισορροπίες έως την οικονομική στήριξη του Πεκίνου προς την Τεχεράνη. Δεν είναι σαφές σε ποιο βαθμό έργα που συνδέονται με την Κίνα περιλαμβάνονται σε μια συμφωνία παραχώρησης διάρκειας 100 ετών που ανακοινώθηκε από την Ουάσινγκτον. Οι αμερικανικές και οι αρχές της Βενεζουέλας δεν έχουν δημοσιοποιήσει τα πετρελαϊκά κοιτάσματα που καλύπτονται από τη συμφωνία.
Η αμερικανική κυβέρνηση διαπραγματεύτηκε αυτή την εβδομάδα την απόκτηση ποσοστού 35% στην North American Blue Energy Partners του επιχειρηματία από τη Βενεζουέλα Alejandro Betancourt, μιας ιδιωτικής εταιρείας, αποκτώντας πρόσβαση σε 17 πετρελαϊκά κοιτάσματα της χώρας. Η συμφωνία «καθιστά λιγότερο πιθανό να αποπληρωθεί το χρέος στο άμεσο μέλλον», δήλωσε ο Michal Meidan, επικεφαλής έρευνας για την ενέργεια στην Κίνα στο Oxford Institute for Energy Studies. «Θα έχει ενδιαφέρον να δούμε αν αυτό θα τεθεί καν στο τραπέζι αργότερα μέσα στον μήνα, κατά τη συνάντηση Trump-Xi, αλλά αμφιβάλλω», πρόσθεσε.
Για το Πεκίνο, η Βενεζουέλα έχει καταστεί λιγότερο σημαντική πηγή ενέργειας τα τελευταία χρόνια. Το αργό πετρέλαιο από τη χώρα αντιστοιχούσε μόλις στο 4% των συνολικών εισαγωγών πετρελαίου της Κίνας το 2025. Δεν έχει καταγραφεί άφιξη φορτίων πετρελαίου από τη Βενεζουέλα στην Κίνα από τότε που η κυβέρνηση Trump ανέλαβε τον έλεγχο των περιουσιακών στοιχείων, μετά τη σύλληψη, νωρίτερα φέτος, του τότε προέδρου Nicolás Maduro. Το μεγαλύτερο πλήγμα ενδέχεται να αφορά τα δισεκατομμύρια δολάρια χρέους προς κινεζικές τράπεζες, το οποίο συνδέεται με βαρέλια πετρελαίου που δεν παραδόθηκαν.
Παρότι το Καράκας σταμάτησε να δημοσιεύει λεπτομερείς πληροφορίες για αυτές τις υποχρεώσεις μετά την κρατική χρεοκοπία του 2017, το συνολικό χρέος προς την Κίνα εκτιμάται ότι ανερχόταν τουλάχιστον σε 10 δισ. δολάρια το 2025. Το ποσό αυτό έχει ήδη μειωθεί σημαντικά από την κορύφωσή του. Η Κίνα άρχισε να χρηματοδοτεί έργα υποδομών και ενέργειας στη Βενεζουέλα το 2007, επί προεδρίας του Hugo Chávez. Δημοσίως διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι οι κινεζικές κρατικές τράπεζες είχαν χορηγήσει στη χώρα περισσότερα από 60 δισ. δολάρια σε δάνεια με εξασφάλιση πετρελαίου έως το 2015.
Καθώς οι αμερικανικές κυρώσεις κατά του Καράκας εντάθηκαν τα επόμενα χρόνια, η Κίνα αναδείχθηκε στον μεγαλύτερο αγοραστή αργού πετρελαίου της Βενεζουέλας και στον σημαντικότερο ξένο πιστωτή της. Κρατικές εταιρείες, μεταξύ των οποίων η China National Petroleum Corp., μητρική της PetroChina Co., και η China National Offshore Oil Corp., ανέπτυξαν έργα πετρελαίου και φυσικού αερίου στη ζώνη βαρέος πετρελαίου του Orinoco και σε άλλες περιοχές. Κινεζικές ιδιωτικές εταιρείες, μεταξύ των οποίων η Concord Resources, επένδυσαν επίσης σε συμμετοχές σε περιουσιακά στοιχεία του τομέα upstream.
Ωστόσο, το επιχειρηματικό περιβάλλον έγινε ολοένα πιο δύσκολο καθώς η οικονομία της Βενεζουέλας επιδεινωνόταν και οι εγκαταστάσεις παραγωγής λειτουργούσαν αρκετά κάτω από την προβλεπόμενη δυναμικότητά τους.
moneyreview.gr με πληροφορίες από Bloomberg
